De thuisbatterij haalt steeds vaker het nieuws. Er komen steeds meer nieuwe modellen op de markt, de technologie verbetert, de prijzen dalen en voor Vlaanderen is er zelfs een interessante subsidie. Maar is dit al hét moment om te investeren in een thuisbatterij? We zochten het voor je uit.

Wat is een thuisbatterij?

Een thuisbatterij is je opslagplaats voor zonne-energie die je te veel produceert. We gebruiken volgens cijfers van de UGent immers maar 30% van onze productie direct, 70% zetten we op het openbare stroomnet. Daarvoor betalen we in Vlaanderen en Wallonië een heffing: het prosumententarief. Deze vergoeding is er omdat je het stroomnet gebruikt om er energie op te zetten en af te nemen.

Een thuisbatterij bewaart dus de overtollige stroom van je zonnepanelen. Zodra je panelen meer produceren dan je verbruik begint de thuisbatterij op te laden. Je gebruikt die stroom op momenten dat de zon niet voor energie zorgt. De meest gangbare systemen kunnen tussen 3 kWh en 8 kWh opslaan. Gemiddeld verbruikt een gezin per dag rond de 10 kWh. Dat betekent dat een thuisbatterij niet helemaal volledig je stroombehoefte kan verzekeren maar toch een flink deel. Tenzij je een grotere (en dus duurdere) batterij neemt.

Er zijn drie voordelen aan een thuisbatterij

De eerste is uiteraard dat je meer eigen geproduceerde energie gebruikt en dus minder stroom van het net moet halen - en zo bespaart.

Het tweede voordeel is dat je geen prosumententarief meer betaalt omdat je met een thuisbatterij geen teller nodig hebt die terugdraait. Hoe dat werkt, leggen we verderop uit.

Het derde voordeel is dat je je eigen stroomvoorraad hebt en bij een stroompanne dus gewoon overschakelt naar je thuisbatterij. Voor Vlaanderen is er zelfs nog een vierde voordeel: subsidie. Je krijgt tot 35% van je investeringskosten terug, maximaal € 3200. Daarmee komen we automatisch uit op het grootste struikelblok: de prijs.

Wat kost een thuisbatterij?

Nieuwe technologie is meestal duur en dat is ook zo voor de thuisbatterij. Bovendien geldt: hoe hoger de opslagcapaciteit, hoe hoger de prijs. Voor een batterij van 3 kWh moet je rekenen op € 4.000. Voor een model van 8 kWh loopt dat op tot € 8.000 en voor een vermogen van 14 kWh is dat zo'n € 10.000. Voor Vlaanderen mag je daarbij de subsidie van € 250 per kWh in mindering brengen, met een maximum van € 3.200 of 35%. Aan de subsidies zijn wel een aantal voorwaarden verbonden.

Uiteraard kijk je niet alleen naar de kosten maar ook naar het rendement. Daar spelen drie zaken een rol.

 

  • De kwaliteit van de batterij kan een groot verschil maken. Een lithium-ionbatterij van topkwaliteit zorgt voor een rendement van 95% terwijl een goedkopere batterij van mindere kwaliteit maar voor 70% effectief kan zijn
  • Het aantal laadcycli ofwel het aantal keren dat je batterij stroom kan opslaan en weer afgeven. Topmodellen halen tot 10.000 cycli, de meeste basismodellen zo’n 5.000.
  • Het piekverbruik van je elektriciteit. Je moet je verbruik slim plannen zodat productie, verbruik en capaciteit goed in balans zijn. Dan hoef je zo weinig mogelijk energie van het openbare net te halen en bespaar je.

 

Er is ook een vierde factor: het prosumententarief. Je betaalt deze heffing (niet in Brussel) als je een terugdraaiende teller hebt. Hoeveel je betaalt, hangt af van het vermogen van je omvormer. Dus niet van je werkelijke productie. Als je geen terugdraaiende meter meer hebt, vervalt het prosumententarief en bespaar je meteen. De terugdraaiende teller is met een thuisbatterij sowieso minder interessant. Je laadt immers eerst je batterij op en pas dan gaat de rest naar het openbare net.

Behoud je je terugdraaiende teller, dan kun je een omvormer met een lager vermogen laten installeren. Daardoor daalt je prosumententarief, zonder dat je productie in gevaar komt.

Even technisch

Een thuisbatterij kan een extra omvormer nodig hebben om haar werk te doen. De omvormer voor je zonnepanelen zet gelijkstroom om in wisselstroom. Voor direct gebruik, om op het openbare net te zetten of voor je thuisbatterij. Het systeem werkt dus in één richting maar je thuisbatterij moet de opgeslagen stroom ook kunnen teruggeven. En daarvoor heb je dus de extra omvormer nodig die de wisselstroom weer omzet in gelijkstroom. Bij sommige modellen is de tweerichtingsinterface (gelijkstroom <-> wisselstroom) al wel voorzien dankzij de ingebouwde omvormer.

Laag rendement in de winter

Zo’n 70% van de productie van zonnepanelen is in de late lente, zomer en vroege herfst. De dagen zijn langer en de zon schijnt vaker. Maar in de donkere en regenachtige maanden hebben je zonnepanelen geen overproductie. Je thuisbatterij zal geen overtollige energie kunnen opslaan en dus niet rendabel zijn. Je kunt overigens ook maar een beperkte voorraad energie opslaan dus zal je thuisbatterij in deze periode werkloos moeten toezien.

Een rekensommetje

Je thuisbatterij terugverdienen: dat is vandaag niet haalbaar. We hebben een berekening gemaakt van wat je investeert en wat het oplevert.

Een gemiddeld gezin gebruikt jaarlijks ongeveer 3600 kWh. Als het zonnepanelen heeft met een vermogen van 4 kWp dan kan het ongeveer 70% van zijn elektriciteit zelf opwekken. Dat betekent dat het 1080 kWh van het elektriciteitsnet moet afnemen. Dat komt met de huidige prijzen op € 270. Er is wel het voordeel dat het prosumententarief wegvalt omdat het gezin geen ‘terugdraaiende’ teller meer heeft. Daarmee bespaart het per jaar € 360. De winst is dus beperkt: € 360 - € 270 = € 90 per jaar.

De aanschafprijs van een thuisbatterij ligt rond de € 5.000. Daardoor duurt het meer dan 50 jaar voordat de investering winstgevend wordt. De levensduur van een thuisbatterij is echter maximaal 20 jaar.

De thuisbatterij, dalende kosten en je elektrische wagen

Uit bovenstaand voorbeeld blijkt dat de thuisbatterij nog geen rendabele investering is. Het concept zal de komende jaren doorbreken en dat komt in de eerste plaats door de dalende kosten. De verwachting is dat de prijs binnen nu en 5 jaar met 25% zakt, wat uiteraard een goede zaak is voor je investering. Bovendien zal de snel stijgende populariteit van de elektrische wagen een flinke impuls geven aan de thuisbatterij. De energie die je overdag uit je zonnepanelen haalt, sla je namelijk in je thuisbatterij op. Dan kun je ‘s nachts met je eigen energie je wagen elektrisch opladen. Omdat de prijzen van zonnepanelen nog steeds dalen, wordt het bovendien interessanter om voor je elektrische wagen zelf extra energie te gaan produceren.

Elektrische wagens zullen overigens in de nabije toekomst een heel speciale rol spelen. De energie die in de batterij van je elektrische wagen zit, gaat dienen om ‘s nachts je huis van elektriciteit te voorzien. Het lijkt nog toekomstmuziek, maar de technologische ontwikkelingen gaan zeer snel. Dus als je zonnepanelen overweegt of wilt laten bijplaatsen: je hebt ze voor tientallen jaren. Bekijk dus hoe je straks een goede zaak doet.

Conclusie?

Vandaag blijven de voordelen van de thuisbatterij beperkt en zijn de (financiële) nadelen nog groter. Uiteraard geeft de thuisbatterij extra zekerheid voor je stroomvoorziening en je haalt een hoger rendement uit je zonnepanelen. Door het juiste vermogen en het rendement te kiezen, win je al een stuk terug van je investering. Maar vandaag is de aanschafprijs erg hoog waardoor een thuisbatterij op dit moment nog geen winstgevende investering is. Zelfs niet met de subsidie in Vlaanderen. Maar ongetwijfeld heeft de thuisbatterij een mooie toekomst en kunnen we over een aantal jaren een heel andere conclusie trekken.