Een investering in zonnepanelen vraagt om een goede voorbereiding. Wat kosten zonnepanelen maar vooral: wat leveren ze je op? Dat hangt niet alleen af van het aantal uren zonneschijn maar ook van het soort panelen en de oriëntatie van je dak. Hier vind je praktische tips om zelf mee aan de slag te gaan.

Drie belangrijke voorwaarden voor het plaatsen van zonnepanelen

Je zonnepanelen moeten de kans krijgen zo veel mogelijk zon op te nemen. Dat hangt af van drie factoren. De oriëntatie van je dak, de helling van je dak en de hoeveelheid schaduw bepalen de productie.

 

  • Oriëntatie: Daken op het zuiden, zuidoosten en zuidwesten zorgen voor de hoogste productie. Het westen en oosten hebben een beperkter deel van de dag zonlicht.
  • Helling: Een hellingsgraad van je dak van 35° is ideaal. Toch levert een hellingsgraad tussen 15° en 60° nog altijd voldoende rendement op: 3%. Heb je een plat dak, dan worden de zonnepanelen schuin rechtop geplaatst om voldoende zonlicht te vangen.
  • Schaduw: Als er bomen, aanpalende daken, schoorstenen of andere voorwerpen de zon niet kunnen belemmeren, stijgt de productie. Daarom worden zonnepanelen best zo hoog mogelijk op het dak geplaatst. Bij sommige systemen kan schaduw op één paneel de productie van de andere panelen verminderen. Micro-omvormers en power-optimizers zijn dan een oplossing.

Check simpel de zonnekracht van je dak

Voor Vlaanderen en Brussel is er een handige tool om de geschiktheid van jouw dak te kennen. Met de zonnekaarten krijg je een globale beoordeling van je dak. Je ziet welke gedeeltes de meeste zon kunnen opvangen en waar de zonnepanelen dus het meeste opbrengen. Nog handiger is dat aan deze app meteen een calculator is verbonden voor het aantal zonnepanelen, je investering en je opbrengst. Voor Brussel is er ook een berekening van het aantal groenestroomcertificaten. Ook weet je hoeveel minder CO2 er wordt geproduceerd als je voor zonnepanelen kiest.

Met deze gratis berekeningstool krijg je in grote lijnen een idee wat het je oplevert als je investeert in zonnepanelen. Je installateur zal een nauwkeurigere offerte kunnen maken.

Niet iedereen krijgt evenveel zon

Hoe meer zon, des te meer je zonnepanelen produceren. Als je aan onze kust woont of in Belgisch Lotharingen, dan geniet je van de meeste zonuren per jaar. In de noordelijke en oostelijke provincies schijnt de zon het minst. Volgens cijfers van het KMI schommelt de dagelijkse gemiddelde zonnestraling tussen 2650 Wh/m2 voor de Hoge Venen en tot 3000 Wh/m2 voor de kuststreek. Vlak aan zee breekt het wolkendek makkelijker open en daar profiteren zonnepanelen extra van.

Het aantal uren zonneschijn per jaar kan overigens sterk uiteenlopen. Zo was 1981 het somberste jaar met maar 1238 uur zon in Ukkel terwijl daar in 2003 een record werd gevestigd met 2020 uur. Gemiddeld schijnt de zon 1544 uur per jaar. 2019 was echt een topjaar met 1757 uur zon in Ukkel.

Mag je zonder vergunning zonnepanelen op je dak leggen en zoveel je wil?

In principe heb je voor het plaatsen van zonnepanelen geen stedenbouwkundige vergunning nodig. Toch kunnen er per gemeente uitzonderingen zijn. Voor alle zekerheid informeer je best even bij de dienst vergunningen. Als een gebouw bijvoorbeeld geklasseerd is, zal het niet altijd toegestaan zijn om zonnepanelen te plaatsen. Uiteraard is er geen beperking op het aantal panelen maar weet dat er voor nieuwe installaties in Vlaanderen en Wallonië geen vergoeding meer is voor elektriciteit die je op het net zet. Voor Brussel zijn er wel groenestroomcertificaten. De houder van een gecertificeerde installatie ontvangt een certificaat voor elke 217 kg CO2 die hij bespaart. Dit komt overeen met zo’n 1.000 kWh.

Slim omgaan met de zon als de digitale meter niet meer terugdraait

Ga je zonnepanelen installeren, dan is het goed om rekening te houden met de nieuwe digitale/slimme meters. Wat bedoelen we daarmee? Tot 1 juli 2019 hadden we in Vlaanderen de terugdraaiende teller die automatisch terugdraaide als de zonnepanelen energie produceerden. Met de komst van de digitale meter is daar verandering in gekomen. Je kunt er immers voor kiezen om je digitale meter níet te laten terugdraaien. Je wordt daarvoor financieel beloond: je hebt geen prosumententarief, een heffing voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Ze geldt in Vlaanderen en het Waalse Gewest, niet in Brussel.

Kies je een digitale meter die niet terugdraait, dan moet je je energie wel op andere momenten gaan gebruiken. Toestellen die veel energie opslorpen zoals wasmachines, droogkasten, boilers en vaatwassers laat je dan best draaien op het moment dat je zonnepanelen energie opwekken. Je meter zal dan niet of minder snel vooruitgaan en zo betaal je dus niets of minder voor je elektriciteit. Op momenten dat je zonnepanelen niets produceren, gaat je meter wél vooruit en betaal je voor je verbruik.

Dat heeft ook gevolgen voor de plaatsing van je zonnepanelen. Als je alle panelen op het zuiden richt, dan zal de meeste productie rond de middag zijn. Maar als je dan weinig stroom gebruikt, dan gaat de elektriciteit automatisch terug naar het openbare net! Meestal heb je als de overdag werkt 's ochtends en tegen de avond meer energie nodig. Door je zonnepanelen ook op het zuidoosten en zuidwesten te richten produceer je op die momenten meer en kun je 's ochtends of 's avonds die energie meteen gebruiken. Uiteraard zou een thuisbatterij om niet-gebruikte energie op te slaan nog efficiënter zijn. Maar op korte termijn is een thuisbatterij nog een grote investering.