Afhankelijk van waar in België je woont, tellen we elk jaar 1.400 tot 1.700 zonuren. Dat aantal stijgt zelfs jaarlijks. Het aantal zonuren in België is alvast voldoende om zelf zonne-energie op te wekken. Maar wat moet je nog weten over zonne-energie voor je investeert in zonnepanelen? We lijsten hieronder enkele nuttige feiten voor je op.

Je verdient je investering in zonnepanelen sneller terug dan je denkt

Wanneer je zonnepanelen overweegt, loont het om niet alleen met de kostprijs rekening te houden, maar ook met de terugverdientijd. Met zonnepanelen bespaar je immers flink op je energiefactuur, zeker als je rekening houdt met het feit dat de energieprijzen kunnen blijven stijgen.

De exacte prijs die je voor je zonnepanelen installatie betaalt, is afhankelijk van verschillende factoren. Goed om weten: de prijs van zonnepanelen lag in 2019 ongeveer 65% lager dan in 2010. Die prijsdaling doorheen de jaren is al mooi meegenomen. Daarnaast zijn het soort zonnepanelen en de samenstelling van je gezin een bepalende factor. Hoe meer gezinsleden, hoe groter het verbruik en hoe meer capaciteit je nodig hebt. De gemiddelde terugverdientijd voor een zonne-installatie bedraagt 8 tot 10 jaar.

Het gemiddeld verbruik van een gezin bedraagt 3.600 kWh/jaar. De richtprijs van een zonne-installatie die dit verbruik dekt, is € 8.800, incl. btw. Is je woning ouder dan 10 jaar? Dan zijn je zonnepanelen nog goedkoper (vanaf € 5.000), omdat je profiteert van een verlaagd btw-tarief van 6%. Met deze installatie van 16 panelen bespaar je jaarlijks ongeveer € 870 op je energiefactuur. Op ongeveer 10 jaar tijd verdien je dus je investering terug. Weet ook dat je zonnepanelen minstens 25 jaar zullen meegaan, wat betekent dat je nog 15 jaar lang geniet van een stevige korting op je factuur.

Let op: Dit verschilt namelijk van netgebied tot netgebied en is afhankelijk van je omvormer. De tarieven per netbeheerder vind je hier.

Er bestaan verschillende soorten zonnepanelen

Om te beginnen bestaan er twee types zonnepanelen voor je huis: panelen gemaakt van kristallijn silicium en panelen op basis van dunne-film technologie. Die laatste zijn eenvoudig te plaatsen op platte daken. Toch zijn voor de meeste woningen kristallijn silicium zonnecellen de beste keuze, omdat ze op een kleinere oppervlakte meer energie opwekken. Dit is dan ook de meest gebruikte technologie.

Onder zonnepanelen van kristallijn silicium vallen twee verschillende soorten: monokristallijne en polykristallijne zonnepanelen. Ze bieden hetzelfde rendement, maar er zijn toch wat verschillen tussen beide.

Monokristallijne zonnepanelen
De kleur van de cellen in monokristallijn silicium varieert van donkerblauw tot zwart, waardoor het dak er vlakker uitziet. De kristallen van monokristallijne zonnepanelen liggen in dezelfde richting, waardoor ze meer elektriciteit produceren bij direct zonlicht. Ook bij bewolkt weer presteren ze iets beter en bij hogere temperaturen daalt de opbrengst minder snel. Deze soort zonnepanelen is het best geschikt voor een dak dat naar het zuiden gericht is, en waarvan de oppervlakte beperkt is.

Onder de monokristallijne zonnepanelen vallen ook de hoogrendementspanelen. Momenteel bedraagt de capaciteit van deze panelen 400 Wp. Zonnepanelenproducent Trina Solar werkt momenteel zelfs aan hoogrendementspanelen met een capaciteit van 500 W-plus. Deze hebben een rendement van meer dan 18%. De eerste 10 jaar ben je zo goed als zeker van 90% vermogen, hierna daalt dit tot 80%. In vergelijking met zonnepanelen die over minder wattpiek (Wp) beschikken, is er dus amper sprake van vermogensverlies. Hoogrendementspanelen zijn meestal 1,6 x 1,6 meter groot en wegen gemiddeld tussen 26 en 35 kg. Deze zonnepanelen koppel je best aan een omvormer van uitstekende kwaliteit, zodat de energie die ze opwekken vlot wordt omgezet.

Een laatste variant van de monokristallijne zonnepanelen zijn de ‘all black’ of ‘full black’ zonnepanelen. Omdat je geen witte ruitjes meer ziet tussen de cellen, zijn deze panelen volgens sommigen de mooiste variant. Toch is de opbrengst ervan niet optimaal. Hun volledig zwarte kleur zorgt er namelijk voor dat ze sneller warm worden. En hoe warmer, hoe lager de opbrengst bij dezelfde hoeveelheid zonneschijn.

Polykristallijne zonnepanelen
Cellen in polykristallijn silicium bestaan in verschillende tinten, maar zijn meestal blauw. De kleur is afhankelijk van de eigenschappen van de antireflectielaag op elke zonnecel. Polykristallijne zonnepanelen zijn goedkoper dan de monokristallijne variant en wekken meer stroom op bij diffuus licht door indirecte of zijdelingse instraling. Dit komt omdat de kristallen als waaiers naar buiten zijn gericht. Is je dak naar het oosten of westen gericht? Dan kies je best voor deze soort zonnepanelen.

Andere soorten zonnepanelen
Dunnefilm zonnepanelen zijn gemaakt van Cadmium Telluride (CdTe) en koper-indium-gallium-selenide (CIGS). Ze zijn flexibeler, lichter en mooier dan poly- en monokristallijne zonnepanelen. Maar van de drie soorten zijn ze ook het minst efficiënt. De mate van efficiëntie is afhankelijk van het materiaal waarvan de cellen gemaakt zijn, en bedraagt gemiddeld 11%.

Daarnaast werken verschillende onderzoekers aan de verdere ontwikkeling van perovskiet zonnecellen. Perovskiet is een mineraal dat beschikbaar is in de natuur. Dit type zonnecellen absorbeert licht efficiënter, en is goedkoper en eenvoudiger te produceren dan traditionele zonnecellen gemaakt van silicium. Perovskiet zonnecellen halen nu al een hoog rendement van meer dan 22%. Ze bevatten echter nog steeds een hoeveelheid lood, en dat zorgt ervoor dat ze momenteel nog te giftig zijn voor toepassing in een duurzame omgeving.

De omvormer: het hart van je zonne-installatie

De omvormer wordt aan de zonnepanelen gekoppeld. Hij zet de opgewekte gelijkstroom om in bruikbare wisselstroom voor elektrische apparaten. Waar je de omvormer plaatst, is gebonden aan een aantal beperkingen. Zo moet er voldoende ruimte en ventilatie zijn.

Omdat de omvormer belast wordt met een hoog voltage, verslijt hij sneller dan de zonnepanelen. Kies dus voor een omvormer met een goede garantie, die ook kwalitatief is. Let daarvoor op de volgende zaken:

 

  • Prijs en rendement
  • Ingangsbereik: omvormers met een groot ingangsbereik stellen ook bij schaduw nog steeds het optimale vermogenspunt in (= Maximum Power Point Tracker, ofwel MPPT). MPPT is een mechanisme in de omvormer dat ervoor zorgt dat in alle omstandigheden het maximale vermogen uit het zonnepaneel wordt gehaald. Dit door het zonnepaneel niet maximaal, maar wel optimaal te belasten.
  • Levensduur
  • Veiligheid
  • Ruimtebeslag en geluid

 

Op termijn is het een optie om een thuisbatterij toe te voegen aan je zonne-installatie. Van zodra de zonnepanelen meer energie produceren dan het vermogen van de omvormer, start de batterij met opladen. Verderop in dit artikel lees je meer over zo’n thuisbatterij.

Soorten omvormers
Vandaag zijn er drie soorten omvormers voor zonnepanelen beschikbaar op de markt.

 

  • Stringomvormers: de installateur sluit de zonnepanelen in serie ( = strings) aan op één of meerdere centrale omvormers. Dit heeft als nadeel dat minder productieve zonnepanelen (bijvoorbeeld door schaduw) ook het vermogen van de andere panelen negatief beïnvloeden.
  • Micro-omvormer: elke micro-omvormer dekt het vermogen van één zonnepaneel. Het grote voordeel? Dit type omvormer vermindert het negatief effect van schaduwvorming en biedt de mogelijkheid om het vermogen per paneel te controleren.
  • Power Optimizers: deze bieden dezelfde voordelen als micro-omvormers, maar zijn goedkoper.

Zonnepanelen installaties werken met een terugdraaiende teller

Soms wekken je zonnepanelen meer energie op dan je nodig hebt. De overtollige stroom die jouw installatie produceert, wordt naar het elektriciteitsnet gestuurd. Maar, bijvoorbeeld op donkere dagen, produceren zonnepanelen minder, waardoor je energie van het net moet halen. De elektriciteitsmeter meet de stroom die van en naar het net gaat.

Een terugdraaiende analoge teller kan in twee richtingen gaan:

  • De meterstand stijgt als je elektriciteit van het net afneemt.
  • De meterstand daalt als je overtollige elektriciteit op het net injecteert.

 

Je geïnjecteerde kWh compenseert gedeeltelijk de kWh die je van het net haalt. Zo kan een terugdraaiende teller ervoor zorgen dat jouw elektriciteitsfactuur op het einde van het jaar zo goed als nul bedraagt.

Is een terugdraaiende teller altijd toegestaan?

De terugdraaiende teller is enkel toegestaan wanneer het maximaal wisselstroomvermogen van jouw zonnepanelen installatie kleiner is dan of gelijk is aan 10 kW. Bij  installaties groter dan 10 kW wordt er een aparte teller geïnstalleerd. Zo worden de injectie en afname van stroom op het net apart gemeten.

 

Draait jouw teller niet terug? Neem dan contact op met jouw netbeheerder.


Heb je een tweevoudige meter?
Een tweevoudige meter bestaat uit een dagmeter en nachtmeter. De dagmeter meet het verbruik tussen 6 of 7 uur in de ochtend tot 21 of 22 uur ’s avonds. Het exacte tijdstip is afhankelijk van je netbeheerder en de gemeente waarin je woont. De elektriciteit die je aan nachttarief verbruikt, is goedkoper.

Is er echter voldoende plaats op je dak om zonnepanelen te plaatsen die je piekverbruik én dalverbruik dekken? Dan schakel je best over naar een enkelvoudige meter. Waarom? Stel: je geeft overdag 8 kWh stroom terug aan het net omdat je dan minder verbruikt dan produceert. ’s Avonds haal je die 8 kWh weer van het net omdat je verbruik hoger ligt. In dit geval zal je met een tweevoudige meter het nachttarief moeten betalen voor die 8 kWh die je verbruikte. Met een enkelvoudige meter zou je een nulverbruik hebben.

De overschakeling naar een enkelvoudige meter gebeurt door het telwerk ‘stille uren’ te deactiveren. Dit kost je ongeveer € 70,07 excl. btw, ofwel € 84,78 incl. btw. Is jouw meter of elektriciteitskast niet geschikt om de stille uren te deactiveren? Dan moet je meter wel worden vervangen. Contacteer je netbeheerder voor een vrijblijvende offerte. Vergeet niet dat je de kost van de omschakeling naar een enkelvoudige meter snel hebt terugverdiend, omdat je met dit type meter meer bespaart.

Tip: overschakelen naar een enkelvoudige meter doe je best zo dicht mogelijk bij het moment van de jaarlijkse meterstandopname. Meer weten? Lees dan hier verder, en hier.

Is je dak toch te klein om in je volledige energieverbruik te voorzien? Bekijk dan of je hoogrendementspannelen kan installeren.

Wat met de digitale meter?
Sinds 1 juli 2019 wordt de huidige elektriciteitsmeter bij alle prosumenten (zij die zowel produceren als consumeren) geleidelijk aan vervangen door een digitale meter of slimme meter die de meterstanden automatisch doorstuurt. Alle bestaande en nieuwe prosumenten met een digitale meter hebben tot eind 2020 de keuze om:

  • De digitale meter te laten werken als een terugdraaiende meter (tot 15 jaar na ingebruikname). De aanrekening van de nettarieven gebeurt op basis van het compensatieprincipe met het prosumententarief.
  • De digitale meter niet te laten werken als een terugdraaiende meter. De nettarieven worden afgerekend op basis van werkelijke afname. In dit geval loont het om je verbruik van de daluren te verschuiven naar de momenten wanneer de zon schijnt, zo bespaar je een flinke som.

Overtollige energie opslaan via een thuisbatterij: is het de moeite?

Experts schatten dat je ongeveer 30% van de stroom die je via je zonnepanelen produceert, zelf verbruikt. De overige 70% wordt naar het distributienetwerk geleid. Met een thuisbatterij sla je die overtollige energie zelf op, wat resulteert in een zelfvoorziening van 60 tot 80%.

Dat percentage is afhankelijk van je verbruikspatroon, en de sterkte en de opslagcapaciteit van je batterij en omvormer. Zeker tijdens de wintermaanden zal je waarschijnlijk niet toekomen met je opgeslagen energie, waardoor je toch nog steeds energie van het net zal moeten halen.

Is zo’n dure thuisbatterij de investering waard?
Vooral consumenten met een digitale elektriciteitsmeter die voor het nieuwe nettarief kiezen, zijn gebaat bij een batterij. Het prosumententarief zorgt er namelijk voor dat je het elektriciteitsnet als ‘opslagplaats’ voor je overproductie gebruikt. Bij het nieuwe systeem valt dit weg, dus ofwel verschuif je je verbruik best naar een ander tijdstip (bv. door de vaatwasser ‘s nachts te programmeren). Ofwel moet je je teveel aan energie elders opslaan, op een thuisbatterij bijvoorbeeld.

De Vlaamse overheid biedt sinds 1 augustus 2019 een premie voor thuisbatterijen aan voor gezinnen met een digitale elektriciteitsmeter. Deze premie vraag je zelf aan bij het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid. Let op: je hebt hiervoor een attest van Fluvius nodig. Meer weten over de premie voor thuisbatterijen? Lees dan hier verder.

Zonnepanelen en een warmtepompboiler zijn perfect combineerbaar

Is je oude elektrische boiler aan vervanging toe? Installeer dan een warmtepompboiler. Deze produceert op een energiezuinige en milieuvriendelijke manier sanitair warm water. Een warmtepompboiler haalt 75% van zijn energie uit de lucht en zorgt al snel voor 60% minder CO₂. De kwalitatieve isolatie zorgt voor een hoog rendement met weinig warmteverlies. Het opgewarmde water op temperatuur houden, kost dus een minimum aan energie. Elke warmtepompboiler is overigens uitgerust met een elektrische weerstand. Deze neemt het over van de boiler wanneer hij er niet snel genoeg in slaagt om het water op de gevraagde temperatuur te krijgen, of als je meer warm water nodig hebt.

Je haalt het maximum uit een warmtepompboiler wanneer je hem combineert met zonnepanelen. Een zonnepaneel installatie levert namelijk overdag het meeste energie, maar dan verbruik je minder. De energie die je zonnepanelen overdag ‘te veel’ geproduceerd hebben, wordt dan gebruikt om je warmtepompboiler op te warmen.

De prijs van een warmtepomp is afhankelijk van het merk, het type, de prestaties en de inhoud. Momenteel kost hij ongeveer € 2.500 (exclusief btw en installatie). Dit is duurder dan andere systemen, maar weet dat een warmtepompboiler al snel 3 keer zo energiezuinig is als een elektrische boiler. Waar een traditioneel systeem 1 kWh elektriciteit omzet in 1 kWh warmte, zet een warmtepompboiler diezelfde 1 kWh om in 3 - 3,5 kWh warmte. Hierdoor bespaar je tot 70% aan elektriciteit en verdien je je installatie gemiddeld binnen de 5 jaar terug.

Goed om weten: vanaf 1 januari 2019 kan je een premie aanvragen voor de plaatsing van een warmtepompboiler. Lees er hier alles over.

Ook geïnteresseerd in de vele voordelen van zonne-energie?

Via ARALT, Solar Expertise by Essent, produceer je zelf heel eenvoudig duurzame energie via zonnepanelen. Laat je vandaag nog adviseren of vraag een vrijblijvende offerte aan. Je hoeft zelfs geen Essent-klant te zijn om te profiteren van ons aanbod.