Een warmtepomp haalt warmte uit de natuur en geeft die af om je woning of kantoor te verwarmen. Ook je sanitair water kan verwarmd worden met een warmtepomp, en zelfs je zwembad. Tegenwoordig wordt een warmtepomp steeds vaker gebruikt als airco om te koelen. In dit artikel gaan we dieper in op de warmtepomp al duurzame verwarmingstechniek.

Hoe werkt een warmtepomp?

Wist je dat in elke woning al jaren een warmtepomp staat? Jouw koelkast werkt namelijk ook met een soort pomp die warmte aan de binnenkant van de kast onttrekt en afgeeft aan de omgeving. Een warmtepomp voor centrale verwarming doet ongeveer hetzelfde. Ze onttrekt via een compressor (die werkt op elektriciteit) warmte aan de bodem, het grondwater of de lucht en geeft een hogere temperatuur af via radiatoren of een ventilatiesysteem.

Een warmtepomp is niet hetzelfde als een warmtepompboiler. Een warmtepompboiler zorgt enkel voor sanitair warm water en kan geen ruimte verwarmen.

Soorten warmtepompen

Warmtepompen worden ingedeeld volgens hun warmtebron (bodem, grondwater of lucht) en afgiftesysteem (lucht of water).

 

Geothermische warmtepomp
Een geothermische warmtepomp haalt warmte uit de bodem of het grondwater en geeft die af aan het water van de centrale verwarming. Om de warmte op te halen, wordt een horizontaal of verticaal buizennetwerk in de grond gegraven. Een horizontaal leidingennet komt ongeveer 1 meter diep. Voor een gemiddelde woning moet je toch wel rekenen op een beschikbare grondoppervlakte van zo’n 250 m². Een verticaal buizennet neemt een kleiner oppervlak in beslag, maar er moet dan wel tot 25 à 100 meter diep geboord worden. Als je diep kan boren, vind je een temperatuur die vrij constant is en weinig seizoenschommelingen kent. Dit soort installaties geeft daarom het hoogste rendement.

Aerothermische warmtepomp
Aerothermische warmtepompen onttrekken warmte aan de lucht en brengen die als warme lucht het gebouw binnen (lucht-luchtwarmtepomp) of ze geven de warmte af aan het water van de centrale verwarming (lucht-waterwarmtepomp). De kosten voor dit soort installaties liggen een stuk lager dan bij een geothermische warmtepomp, maar ook het rendement is lager. De temperatuur van buitenlucht schommelt nogal en is het koudst net wanneer de behoefte aan warmte binnen het grootst is.

Hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp is een warmtepomp die extra ondersteund wordt door een klassieke verwarmingsketel. Zo maak je het energierendement volledig onafhankelijk van de buitentemperatuur.

Voor- en nadelen van een warmtepomp

Met een warmtepomp verwarm je op een constante en gelijkmatige manier. De techniek is vooral geschikt voor goed geïsoleerde woningen met vloer- of muurverwarming.

Deze vorm van verwarmen wordt ook wel lagetemperatuurverwarming genoemd omdat de aanvoertemperatuur niet hoger is dan 55 graden Celsius. Het is een stuk energiezuiniger dan de klassieke centrale verwarming, waarbij de aanvoertemperatuur wel 80 graden of hoger kan zijn.

Een warmtepomp verlaagt je energiekosten tot wel 75%. Daarmee heb je de relatief hoge investering na 10 tot 15 jaar terugverdiend. Terwijl de meeste verwarmingssystemen op fossiele brandstof of elektriciteit draaien, haalt een warmtepomp gemiddeld 75% van haar energie uit de bodem, het grondwater of de lucht. De pomp zelf verbruikt elektriciteit, dus voor de werking van de pomp moet je nog wel stroom betalen. Maar algemeen kan je aannemen dat maximum 25% van de energie in het warmtepompsysteem uit het stopcontact komt. Daarmee is een warmtepomp ook een erg milieuvriendelijke, CO2-besparende manier van verwarmen.
Steeds vaker wordt een warmtepomp trouwens gecombineerd met zonnepanelen. Zo kan je ook de elektriciteit die de warmtepomp nodig heeft zelf opwekken.

De kostprijs van een aerothermische warmtepomp begint vanaf 4000 à 7500 euro. Geothermische warmtepompen zijn een stuk duurder, met prijzen vanaf 10 à 15.000 euro. Een warmtepomp is interessant als het energieverbruik van de pomp ruimschoots wordt gecompenseerd door de gewonnen warmte. Bij een juiste installatie kan het rendement enorm hoog liggen, tot wel 600%. Ondanks de grote investering komt een warmtepomp door het hoge rendement al snel voordeliger uit dan een verwarmingssysteem op stookolie. Als je een warmtepomp vergelijkt met een verwarmingsinstallatie op aardgas, dan is die laatste voorlopig nog goedkoper.

INTERESSE IN ANDERE DUURZAME VERWARMINGSTECHNIEKEN?

Hier lees je de meest voorkomende mogelijkheden.

Premies voor warmtepompen

Zowel ondernemingen als privépersonen kunnen voor de aankoop van een warmtepomp of warmtepompboiler een beroep doen op een premie van de netbeheerder. Je moet de warmtepomp dan wel laten plaatsen door een erkend aannemer. En als je ook nog investeert in minstens twee andere energiebesparende maatregelen (zoals dak- of muurisolatie), dan krijg je bovenop de premies nog een totaalrenovatiebonus!

Een warmtepomp installeren, altijd een goed idee?

Als je overweegt om een warmtepomp te installeren, houd je best rekening met verschillende factoren, zoals de isolatiegraad van het gebouw en de te verwarmen kubieke meters. Gaat het om nieuwbouw of renovatie? Moeten en kunnen de bestaande verwarmingselementen worden behouden? In ieder geval is het verstandig om advies te vragen aan een of meerdere erkende installateurs.